با وجود گوناگونی اقوام ،هویت ایرانی همیشه برپایه اشتراکات پایدار است

عضو هیئت علمی گروه مطالعات فرهنگی دانشگاه علامه طباطبائی ،ایران را جامعه ای چند قومی دانست و اضافه کرد: با وجود اینکه اقوام ایرانی سرگذشتها وریشه های گوناگونی دارند اما هویت ایرانی آنها همیشه برپایه اشتراکات و نه افتراقات قومی پایدار بوده است.

با وجود گوناگونی اقوام ،هویت ایرانی همیشه برپایه اشتراکات پایدار است

به گزارش خبرنگاران به نقل از روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، حسین میرزائی که در نشست علمی همایش آیین ، صلح و تنوع فرهنگی سخن می گفت ، با اشاره به مقاله قوم مداری انسانشناختی و همزیستی مسالمت آمیز در بطن فرهنگهای ایرانی ، یکی از اساسی ترین مفاهیم مورد بحث در انسان شناسی را قوم مداری دانست که ریشه بسیاری ازجنگها و اختلافات خونین در دوره های مختلف بوده است.

به گفته این پژوهشگر ، قوم مداری، نوعی رویکرد فرهنگی است که بر پایه آن اعضای یـک قوم، ارزشها، هنجارها و شیوه زندگی قوم خود را برتر از دیگر اقوام می دانند.

او با اشاره به این نکته که قوم مداری کم و بیش در نزد همه اقوام ایرانی دیده می گردد توضیح داد: این ویژگی از یک طرف موجب سستی پیوندهای همزیستانه فرهنگی، اجتماعی و مالی از طرف دیگر سبب تشدید روابط خصمانه در بین اقوام می گردد و مانع شکل گیری تنوع هویت قومی در چرخه روابط میان قومی می گردد.

عضو هیئت علمی گروه مطالعات فرهنگی دانشگاه علامه طباطبائی ایران را جامعه ای چند قومی دانست و اضافه نمود: با وجود اینکه اقوام ایرانی سرگذشتها وریشه های گوناگونی دارند اما هویت ایرانی آنها همیشه برپایه اشتراکات و نه افتراقات قومی پایدار بوده است.

او اضافه نمود : لازمه چنین اشتراکی این است که عصبیتهای قومی مهار گردد و تعلق به گروه قومی درسایه تعلق به جامعه ایرانی قرار بگیرد.

این پژوهشگر با طرح این پرسش که آیا می توان چنین الگوهایی را در بین اقوام ایرانی شناسایی کردو آیا رابطه قوم مدارنه بر رابطه مسالمت آمیز در بین اقوام ایرانی رجحان دارد؟ توضیح داد : به نظر می رسد با تقویت ویژگیهای فرهنگی مشترک می توان بسترفکری الزم جهت ایجادو تقویت پیوندهای میان قومی و در نتیجه تقویت همبستگی ملی و فرهنگ زندگی مسالمت آمیز را فراهم آورد.

ترس وحدت بخش

مریم کیان عضو هیأت علمی پژوهشگاه دیگر سخنران این نشست با بیان گوشه ای از مقاله ترس وحدت بخش در اجرای آیین جرعه فشانیگفت : برگزاری آئین های مذهبی قربانی و جرعه فشانی خون قربانی علاوه بر آن که از دوران پیش از تاریخ تا به امروز، در ایران رواج داشته در سرتاسر دنیا به عنوان رسم دیرین آیینی برگزار می گردد.

او گفت: به نظر می رسد انسانها به منظور خاتمه دادن به خشم نیروهای قدرتمند طبیعی و یا ترسهای متافیزیکی که برای آنها ناشناخته و تهدیدی برای زندگی شان بود و ترس قومی را برمی انگیخت، موجودات زنده را برای برقراری صلح و آرامش با نیروهای شر طبیعی، قربانی می کردند و مردم در اجرای این مراسم آیینی با هم به اجماع نظر می رسیدند.

این پژوهشگر بیان نمود: ایرانیان در دوران مهرپرستی، در مراسم آیینی، جانوری را قربانی و گوشت قربانی را میان شرکت کنندگان تقسیم و خون قربان را به ایزدان آسمانی تقدیم می کردند، بعدها جرعه فشانی جایگزین اهدای خون قربانی شد و در طی زمان با اندک تغییراتی در فرهنگ ایرانیان باقی ماند.

کیان با بیان اینکه آیین جرعه فشانی در ایران، ریشه در اسطوره قربانی کردن گاو میترایی دارد توضیح داد: در روایات و متون کهن ایرانی آمده که میترا پس از قربانی کردن گاو، سهم خود از خون گاو (فره اهورامزدا) را به روی زمین می پاشد و از آن نوروز و رستاخیز طبیعت پدید می آید.

آیین مشترک در جشن تیرگان و شب یلدا

چَک و دوله به عنوان آیین مشترک در جشن تیرگان و شب یلدا عنوان مقاله ای بود که در ادامه این نشست توسط آزاده پشوتنی زاده استادیار پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، ارایه شد.

این پژوهشگر با بیان اینکه در تمام ایران، آیینهایی از گذشته به یادگار مانده است که بعضی از آنها در فرهنگ عامه مردم با اجرای مراسم خاصی ظهور می یابند توضیح داد : از جمله مراسم چَک و دوله که مراسمی برای بزرگداشت باران و آب بوده و هنگامه برگزاری آن به دهم تیر ماه خورشیدی برابر با جشن تیرگان است.

او با اشاره به این نکته که این جشن در روایتهای گوناگون به عنوان بزرگترین روز سال بوده و دارای ریشه های اُسطوره ایست اضافه نمود : این جشن برابر با میانه جشن آفرینش زرتشتیان/ گهنبار میدیوشهم گاه (آفرینش آب) برگزار می گردد.

او اظهار کرد: در تیرگان که یکی از بزرگترین جشنهای ایران باستان است و آن را مربوط به زمان حکومت منوچهر پیشدادی می دانند؛ افراسیاب تورانی بر منوچهر در طبرستان پیروزی یافت و معین مرز را بر عهده تیری که از کمان آرش رها شد، گذاردند.

او توضیح داد: روایت دیگر آن را به زمان ساسانیان و پادشاهی فیروز پس از هفت سال خشکسالی منصوب می دارد.

این پژوهشگر با بیان اینکه مراسم چک و دوله علاوه بر جشن تیرگان در بلندترین شب سال، شب چله/ یلدا نیز اجرا می گردد گفت : اشتراک یک مراسم، بنام چَک و دوله در بزرگترین شب و روز سال، دارای اهمیت است و در این نوشتار بدان پرداخته خواهد شد.

آیین های مزار مولانا و فرهنگ مدارا

سمیه کریمی دیگر سخنران این نشست نیز به گوشه ای از مقاله از ادبیات تا آیین: مولانا، این شب عروس و فرهنگ مدارااشاره کرد و اضافه نمود : سخنرانی حاضر از میان ابعاد متعددی که می توانند با موضوع و موضوع مولانا جلال الدین مطرح باشد به موضوع زیارت، آیین های مزار مولانا و فرهنگ مدارا توجه داشته است.

او با بیان اینکه میدان پژوهش و حوزه فرهنگی مورد آنالیز در این تحقیق انسان شناختی، قونیه و مزار عارف نامی قرن هفتم، مولوی رومی است توضیح داد: در این ارائه تمرکز بحث به آیین ها و مراسم بزرگداشت مولانا در روزهای خاتمهی آذرماه هر سال است که با هماهنگی های مسئولان شهر قونیه و با حضور زائران از فرهنگ های متفاوت در قونیه برگزار می گردد.

او اضافه نمود: مبنای یافته های سخنرانی حاضر بر اساس پژوهش میدانی در آذرماه 1396 درشهرقونیه است که در آن با رویکردی اتنوگرافیک، آیین های موسوم به شب عروس مولانا آنالیز و به موضوعاتی چون مفهوم مدارا در مباحث مدرن، در متون دینی، کلام مولانا و عرفا، و تقویت فرهنگ و تجربه مدارا در بستر آیین هایی چون شب عروس اشاره خواهد شد.

منبع: میراث آریا

به "با وجود گوناگونی اقوام ،هویت ایرانی همیشه برپایه اشتراکات پایدار است" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "با وجود گوناگونی اقوام ،هویت ایرانی همیشه برپایه اشتراکات پایدار است"

نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید